پولبک چیست

در بازارهای مالی قیمت‌ها اغلب در یک روند مشخص حرکت می‌کنند. اما گاهی اوقات، این روندها با اصلاح‌های کوتاه‌مدت همراه می‌شوند. یعنی قیمت در خلاف جهت روند اصلی حرکت می‌کند. به این اصلاح‌های قیمتی در اصطلاح پولبک (Pullback) گفته می‌شود. پولبک‌ها اغلب فرصت‌های خوبی برای ورود به معامله هستند.

پولبک می‌تواند هم در یک روند صعودی و هم در یک روند نزولی رخ دهد. پولبک‌ها می‌توانند دلایل مختلفی داشته باشند. اگر قصد دارید بدانید که پولبک چیست و دلایل شکل‌گیری آن چه عواملی هستند و همچنین با انواع پولبک‌ها و نحوه استفاده از آن در انجام معاملات آشنا شوید، با ما تا انتهای این مقاله همراه باشید.

پولبک (Pullback) چیست

پولبک (Pullback) زمانی رخ می دهد که قیمت یک دارایی، مانند یک ارز دیجیتال، یک سطح مقاومتی را بشکند. سپس برای آزمایش مقاومت قبلی به‌عنوان یک حمایت جدید، دوباره به آن سطح بازگردد. پولبک در ادبیات کریپتو با معنی‌های بازگشت و قلاب شناخته می‌شود. دلیل استفاده از اصطلاح قلاب این است که این الگو تلاش می‌کند مانند یک قلاب نمودار قیمت را به روند قبلی آن برگرداند.

برای مثال، در یک روند صعودی سطح مقاومت جایی است که در آن فشار فروش از فشار خرید فراتر رفته و از افزایش بیشتر قیمت جلوگیری می‌کند. ناحیه مقاومت جایی است که عرضه از سر گرفته می‌شود و ناحیه حمایت جایی است که تقاضا دوباره افزایش می‌یابد.

پیش از این گفتیم که پولبک می‌تواند هم در روند صعودی و هم در روند نزولی رخ دهد. در روند صعودی، ارزش یک دارایی افزایش می‌یابد و سیر صعودی دارد. سپس برای مدتی متوقف می‌شود یا ارزش آن کاهش می‌یابد و در نهایت دوباره روند صعودی به خود می‌گیرد.

در روند نزولی قیمت‌ها هم ممکن است شاهد پولبک باشیم. یعنی ممکن است ارزش دارایی کاهشی باشد، سپس برای مدتی متوقف شود یا ارزش آن افزایش یابد. در نهایت دوباره روند نزولی اولیه خود را از سر گیرد.

پولبک در یک روند صعودی اغلب زمانی اتفاق می‌افتد که سرمایه‌گذاران تصمیم بگیرند سود خود را برداشت کنند یا به دلایل مختلف اعتماد لحظه‌ای به آن دارایی از بین برود. در چنین شرایطی، بسیاری از معامله‌گران به فروش دارایی رو می‌آورند که باعث افزایش عرضه و کاهش تقاضا شده و توقف یا کاهش ارزش دارایی را به دنبال دارد. با این حال، تا زمانی که دارایی در یک روند صعودیِ ثابت باشد، مجدداً شروع به افزایش می‌کند و پولبک اتفاق می‌افتد.

پولبک طلایی چیست

به اولین پولبکی که پس از شکست سطوحِ حمایت و مقاومت استاتیک و داینامیکِ نمودار قیمتی شکل می‌گیرد، پولبک طلایی گفته می‌شود. پولبک طلایی موجب می‌شود که خریداران جدید و به تَبَعِ آن، جریان نقدینگی جدیدی به روند، وارد شود و به همین علت از اهمیت بسیاری برخوردار است.

دلایل شکل‌گیری پولبک چیست

برای شناسایی پولبک باید بدانیم چرا روند غالب تغییر می‌کند. نمودار قیمت ارزهای دیجیتال نشان می‌دهد که سیر حرکت قیمت‌ها هرگز خطی نیست؛ چرا که قیمت‌گذاری‌ها معمولاً بر اساس عرضه و تقاضا انجام می‌شود. زمانی که تقاضا از عرضه بیشتر شود، قیمت‌ها افزایش می‌یابند و زمانی که عرضه از تقاضا بیشتر شود، قیمت‌ها کاهش می‌یابند.

ممکن است دوره‌ای وجود داشته باشد که عرضه بیشتر از تقاضا باشد و قیمت‌ها کاهش یابد. اما بعداً، خریداران در قیمت‌های پایین‌تر وارد شوند و تقاضا را بالا ببرند. در نتیجه، قیمت‌ها یک بار دیگر روند صعودی خود را از سر می‌گیرند.

بسته به شرایط بازار، دلایل مختلفی برای ایجاد پولبک وجود دارد که در ادامه برخی از آنها را معرفی می‌کنیم و شرح می‌دهیم:

کسب سود
خرید بیش از حد
احساسات بازار
تحلیل تکنیکال
دستکاری بازار
رویدادهای خارجی
کسب سود

برخی از معامله‌گران و سرمایه‌گذاران ممکن است پس از یک افزایش قیمت شدید تصمیم به فروش بگیرند. دلیل اصلی آن این است که بتوانند سود کسب کنند، به‌خصوص اگر این افراد افق کوتاه‌مدت یا نگرش ریسک‌گریز داشته باشند. در نتیجه این امر، فشار فروش افزایش می‌یابد که باعث کاهش موقت قیمت می‌شود.

با این حال، اگر روند کلی قیمت‌ها همچنان صعودی باشد، قیمت به‌زودی از سطح حمایت جدید بازمی‌گردد؛ چراکه خریداران جدید وارد بازار می‌شوند یا خریداران فعلی به موقعیت‌های خود اضافه می‌کنند.

خرید بیش از حد

گاهی اوقات، قیمت یک دارایی ممکن است به‌سرعت افزایش یابد و افراد به‌صورت تهاجمی به خرید آن رو بیاورند. این شرایط باعث می‌شود تا آن دارایی بیش از قیمت منصفانه‌اش معامله شود. در این مورد، پولبک می‌تواند یک اصلاح قیمتی سالم ایجاد کند که به قیمت اجازه می‌دهد به سطح معقول‌تری بازگردد و عرضه و تقاضا را متعادل‌تر سازد.

احساسات بازار

رفتار و احساسات شرکت‌کنندگان در بازار هم می‌تواند از دلایل ایجاد پولبک باشد. به‌عنوان مثال، اگر ترس، عدم اطمینان و شک یا در اصطلاح فاد (FUD) زیادی در بازار وجود داشته باشد، ممکن است قیمت یک دارایی طی فروش شدید ناشی از ریسک‌گریزی کاهش یابد.

برعکس، اگر ترسِ ازدست‌دادن یا در اصطلاح فومو (FOMO) زیادی در بازار وجود داشته باشد، ممکن است قیمت یک دارایی طی خرید هیجانی افزایش یابد. در هردوی این موارد، وقوع پولبک می‌تواند قیمت را به سطح منطقی‌تر و منصفانه‌تری برگرداند.

تحلیل تکنیکال

برخی از معامله‌گران و سرمایه‌گذاران ممکن است از ابزارهای تحلیل تکنیکال برای شناسایی نقاط ورود و خروج احتمالی در معاملات خود استفاده کنند. آنها طبق تحلیل‌های خود برای خریدوفروش ارزهای دیجیتال در بازار اقدام می‌کنند و بعد از آن بسیاری از دیگر افراد نیز ممکن است براساس سیگنال‌های مشابه عمل کنند. در این شرایط، اقدام و رفتار فعالان بازار باعث می‌شود قیمت بر همین اساس حرکت کند و «پیش‌گوییِ‌ خود تحقق‌بخشی» شکل گیرد.

برای مثال، اگر ارز دیجیتالی نزدیک به یک سطح مقاومت اصلی معامله شود، برخی از معامله‌گران ممکن است موقعیت‌های خود را بفروشند تا از بازگشت احتمالی جلوگیری کنند. در حالی که برخی دیگر ممکن است منتظر شکست آن سطح مقاومتی برای خرید بیشتر باشند. این امر می‌تواند سبب ایجاد یک پولبک در قیمت شود؛ چراکه فشار فروش به‌طور موقت بیشتر از فشار خرید می‌شود.

دستکاری بازار

متأسفانه بازار ارزهای دیجیتال از دستکاری بازار مصون نیست. دلیل این امر آن است که برخی از عوامل مخرب ممکن است سعی کنند به‌نفع خود بر قیمت یک ارز دیجیتال تأثیر بگذارند. به‌عنوان مثال، برخی از دارندگان بزرگ (نهنگ‌ها) ممکن است بخش زیادی از دارایی‌های خود را به‌یک‌باره بفروشند تا با افزایش عرضه، قیمت را پایین بیاورند. سپس در قیمت‌های پایین‌تر دوباره خرید کنند.

از طرف دیگر، برخی از هکرها یا کلاهبرداران ممکن است حملات سایبری انجام دهند. همچنین ممکن است برای ایجاد ترس و عدم اطمینان در بازار اطلاعات نادرست منتشر کنند و سپس از نوسانات قیمت ناشی از آن سود ببرند.

رویدادهای خارجی

گاهی اوقات، بازار ارزهای دیجیتال ممکن است به رویدادهای خارجی واکنش نشان دهد که مستقیماً با صنعت کریپتو مرتبط نیستند. اما این رویدادها ممکن است بر اقتصاد جهانی، ژئوپلیتیک یا احساسات عمومی تأثیر بگذارد.

به‌عنوان مثال، شیوع ویروس کرونا در سال ۲۰۲۰ باعث فروش گسترده در بازار ارزهای دیجیتال شد. دلیل آن این بود که سرمایه‌گذاران به‌دنبال نقدکردن دارایی‌های خود بودند. به طور مشابه، عرضه واکسن کرونا توانست بازار کریپتو را تقویت کند؛ چراکه سرمایه‌گذاران اعتماد و اشتیاق دوباره برای دارایی‌های پرریسک‌تر را به دست آوردند.

انواع پولبک

پولبک‌ها به طور کلی به دو دسته پولبک ساده و پولبک پیچیده تقسیم می‌شوند:

پولبک ساده (Simple Pullback)

از نام این دسته از پولبک‌ها به راحتی می‌توان فهمید که به پولبک‌هایی که به سادگی قابل تشخیص هستند، اشاره دارد. شروع روند، اصلاح قیمتی و ادامه حرکت روند در این‌گونه پولبک‌ها در قالب الگوی هارمونیک ABCD شکل می‌گیرد.

پولبک پیچیده (Complex Pullback)

تشخیص این‌گونه از پولبک‌ها ساده نیست. پولبک‌های پیچیده، به طور معمول در بازارهای خنثی و در قالب الگوهای ادامه‌دهند‌ه‌ای مثل الگوی پرچم (Flag) الگوی مستطیل (Rectangle) الگوی پرچم سه‌گوش (Pennant) و الگوی کُنج (Wedge) شکل می‌گیرد.

در دسته‌بندی دیگری، می‌توان پولبک‌ها را بر مبنای قدرت روند و  تغییرات قیمتی نمودار در نظر گرفت که بر این اساس، به صورت زیر دسته‌بندی می‌شوند:

پولبک معمولی (Normal Pullback)

نمودار قیمتی در این نوع پولبک، به سمت سطح شکسته‌شده حرکت می‌کند و روند حرکتی نمودار، پس از لمس کردن سطح، معکوس می‌شود و در جهت روند اصلیِ پیش از شکست قرار می‌گیرد.

پولبک داخلی (Inside Pullback)

در این نوع پولبک، نمودار قیمتی به سطح شکسته‌شده نفوذ می‌کند و به همین دلیل، پولبکِ داخلی نامیده می‌شود. ضعیف بودن قدرت روند اصلی و تردید معامله‌گران در خصوص روند، موجب رخ دادن این نفوذ می‌شود.

پولبک خارجی (Outside Pullback)

در این نوع پولبک، روند نمودارِ قیمتی پیش از برخورد کردن با سطح و لمس آن، شکسته شده و جهت آن معکوس شده و شاهد بازگشت قیمت خواهیم بود. قوی بودن روند اصلی و اطمینان معامله‌گران به آینده‌ی سهم، ارز یا به طور کلی، دارایی مورد معامله، موجب رخ دادن این بازگشت قیمتی زودهنگام می‌شود.

پولبک سطحی

پولبک سطحی یک اصلاح کوچک قیمتی (معمولاً کمتر از ۱۰ درصد) است. به‌عنوان مثال، اگر بازار در یک روند صعودی باشد، یک پولبک سطحی قبل از اینکه حرکت صعودی را از سر گیرد، فقط اندکی به پایین‌تر از اوج قبلی روند سقوط می‌کند.

پولبک عمیق

پولبک عمیق اصلاح قیمتی بزرگ‌تری دارد که معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ درصد. مثلاً اگر بازار در یک روند نزولی قرار داشته باشد، قبل از شروع مجدد حرکت نزولی، یک پولبک عمیق خیلی بالاتر از کف (دره) قبلی خواهد داشت.

نحوه تفکیک پولبک، اصلاح قیمتی و بازگشت روند از یکدیگر

یکی از توانایی‌های لازم برای یک معامله‌گر، قدرت تفکیک مفاهیم پولبک، اصلاح قیمتی (Correction) و بازگشت روند قیمتی (Reversal) از یکدیگر و تشخیص به موقع آنها است. اصلاح قیمتی و پولبک، از لحاظ ظاهری مشابه یکدیگر هستند ولی با تحلیل نحوه شکل‌گیری و بررسی عملکرد آنها، تفاوت‌های بین این دو مشخص می‌شود.

ابتدا اصلاح قیمتی را تعریف می‌کنیم و سپس، تفاوت‌های این دو را بررسی خواهیم کرد.

اصلاح قیمت چیست

رشد قیمت و حرکت به سمت قیمت‌های بالاتر یا افت قیمت و حرکت به سمت قیمت‌های پایین‌تر در یک نمودار قیمتی، به صورت یک جهش ناگهانی اتفاق نمی‌افتد و مانند یک ساختمان است که برای بالا رفتن یا پایین آمدن در طبقات آن نیاز به وجود پله است. به عنوان مثال در روند صعودی یک نمودار و افزایش قیمت سهم، ارز یا دارایی مورد نظر، تمایل سهامداران برای فروش و کسب سود نیز افزایش پیدا می‌کند و به همین علت است که در یک روند صعودی شاهد روزهایی هستیم که بازار منفی است و در خلاف جهت روند اصلی حرکت می‌کند‌. همین حرکت نمودار در خلاف جهت روند است که به خریداران جدید، فرصت سرمایه‌گذاری و ورود می‌دهد. بنابراین اصلاح قیمتی به حرکتی در خلاف جهت روند قیمت اطلاق می‌شود که در پس از اتمام اصلاح به حرکت در جهت روند اصلی ادامه خواهد داد.

بازگشت روند قیمتی چیست

به حرکتی که در خلاف جهت روند اصلی است و در آن، روند صعودی به نزولی یا روند نزولی به صعودی تبدیل می‌شود، بازگشت روند گفته می‌شود. از خطوط روند، می‌توان برای تشخیص بازگشت‌ها در نمودار قیمتی استفاده کرد. به عنوان مثال، در یک روند صعودی که شاهد سقف‌ها و کف‌های بالاتر هستید، از اتصال این سقف‌ها و کف‌ها، خط روند ایجاد می‌شود و با شکست این خط روند توسط نمودار قیمتی، سقف‌ها و کف‌های پایین‌تری ایجاد می‌شود. در واقع، با این شکست و ایجاد سقف‌ها و کف‌های پایین‌تر، روند صعودی به نزولی تبدیل شده‌است.

تفاوت پولبک و اصلاح قیمتی چیست

۱. پولبک‌ها معمولاً پس از شکستِ یک سطح استاتیک یا داینامیکِ حمایتی یا مقاومتی، شکل می‌گیرند و انتظار داریم که پس از شکل‌گیری و تکمیل فرآیند پولبک، نمودار قیمتی معکوس شده و به حرکت در جهت روند اصلی خود ادامه دهد؛ اما اصلاح قیمتی، پس از برخوردِ نمودار قیمتی با سطوح استاتیک و داینامیک و به این علت که قیمت، قدرت لازم برای عبور از سطح مورد نظر را ندارد، شکل می‌گیرد.

۲. در ضمن به این نکته توجه کنید که به طور معمول، عمق کاهش قیمت در اصلاح‌های قیمتی بین ۱۰ تا ۲۰ درصد رشدهای محقق شده‌ی اخیر است.

تفاوت پولبک و بازگشت روند چیست

۱. همان‌طور که پیش‌تر توضیح دادیم، پولبک، حرکتی در خلاف جهت روند است که روند اصلی نمودار قیمت را معکوس نمی‌کند اما بازگشت روند، حرکتی است که روند اصلی نمودار را تغییر می‌دهد. فرض کنید نموداری با روندی صعودی داریم که از سقف‌ها و کف‌های بالاتر تشکیل شده‌است. در بازگشت روند، با ایجاد سقف‌ها و کف‌های پایین‌تر، روند اصلی نمودار تغییر می‌کند.

۲. پولبک، یک عقب‌نشینی و توقف موقت به شمار می‌آید اما بازگشت روند، یک تغییر روند دائمی برای بلندمدت است.

نکته: لازم به ذکر است که به طور معمول، بازگشت روندهای قیمتی با یک تغییر بنیادی در سهم، ارز یا دارایی مورد نظر همراه است.

با وجود تمام جزئیاتی که در خصوص پولبک، اصلاح قیمتی و بازگشت روند گفته شد، تفکیک این سه مفهوم از یکدیگر دشوار بوده و تحلیلگران برای تشخیص آسان‌تر آنها از هم، از ابزارهایی چون خطوط روند، پرچم‌ها، میانگین‌های متحرک و اندیکاتور‌هایی از این قبیل استفاده می‌کنند.

انواع استراتژی‌های معاملاتی بر اساس پولبک

برای استفاده از پولبک‌ها در معاملات، استراتژی‌های گوناگونی وجود دارد که در ادامه، به تعدادی از این استراتژی‌ها اشاره می‌کنیم:

۱. پولبک به سطح حمایت و مقاومت نمودار

یکی از متداول‌ترین حالت‌هایی که احتمال تشکیل پولبک در آن وجود دارد، زمانی است که یکی از خطوط حمایت یا مقاومت شکسته می‌شود. در چنین حالتی، سطوح حمایت و مقاومت به هم تبدیل شده و یکی از دو استراتژی زیر می‌تواند مفید واقع شده و قابل اجرا باشد:

در صورت شکست یک سطح مقاومت معتبر و شکل‌گیری پولبکی مناسب، وارد معامله خرید شوید.

در صورت شکست یک سطح حمایت معتبر و شکل‌گیری پولبکی مناسب، وارد معامله فروش شوید.

۲. پولبک به خط روند

با شکل‌گیری و ترسیم یک خط روند، امکان وقوع دو حالت وجود دارد:

• شکست خط روند ترسیم‌شده
• اصلاح خط روند ترسیم‌شده

در خصوص شکست خط روند و بازگشت روند، پیش از این صحبت شد. می‌دانیم هیچ روندی برای همیشه پایدار نمی‌ماند و روزی تغییر جهت خواهدداد. پس از مشاهده شکسته شدن یک خط روند، اگر تغییر جهت اتفاق بیفتد، می‌توانید در جهت جدید معامله کنید. به عنوان مثال، شاخص کل هم‌وزن بورس ایران را در تصویر زیر مشاهده ‌کنید. پس از شکست خط مقاومتِ روندِ نزولی و پولبک کوچکی که شاهد آن هستید، روند صعودی شاخص آغاز می‌شود و می‌توان به ادامه روند صعودی امیدوار بود؛ اما همان‌طور که ملاحظه می‌کنید، شاخص نتوانست سقف‌ها و کف‌های جدید بالاتری را نسبت به سقف و کف‌های قبلی تشکیل دهد و همین اتفاق موجب شد تا روند افزایشی آن با اصلاح شدیدی مواجه شود که تا حوالی خط حمایت (مقاومت شکسته‌شده قبلی) کاهش پیدا کرده و با واکنش به آن، مجدداً افزایش پیدا کند. اما واکنش شاخص به خط حمایتی روند، به منزله پولبک نبوده و به معنای عدم توانایی شاخص برای تغییر روند است.

در حالت دوم، مطابق شکل زیر شاهد اصلاح جزئی روند هستید و در واقع، موج‌های اصلاحی نمودار قیمتی را به گونه‌ای مشاهده می‌کنید که به دفعات، به خط روند واکنش داده و به آن پولبک می‌زنند.

۳. پولبک به سطوح فیبوناچی بازگشتی

بسیاری از مفاهیم تحلیل تکنیکال درهم‌تنیده و به هم وابسته هستند و رابطه مستقیم آنها با هم، مانع از تفکیک این مفاهیم نسبت به یکدیگر می‌شود. سطوح فیبوناچی، سطوحی هستند که از تقسیم اعداد فیبوناچی به دست می‌آیند. این سطوح، در واقع خط‌هایی افقی هستند که مناطق احتمالی سطوح حمایت و مقاومت را نشان می‌دهند. هر سطح با درصدی مشخص شده که مقدار بازگشت قیمت نسبت به حرکت اصلیِ قبلی را نشان می‌دهد و این توقع وجود دارد که در این نواحی، اصلاح قیمتی نمودار، متوقف شده و قیمت به روند اصلی خود بازگردد. فرض کنید در یک روند صعودی، شاهد واکنش نمودار قیمتی به سطوح فیبوناچی و بازگشت قیمت به روند قبلی باشید. عقب‌نشینی نمودار قیمتی تا محدوده سطوح فیبوناچی اصلاحی، مفهوم پولبک را در ذهن ایجاد کرده و این تصور شکل می‌گیرد که کاهش قیمت‌ها تا حوالی این سطوح، به عنوان پولبکی به سطوح فیبوناچی محسوب می‌شود.

(عمق پولبک‌ها با ابزار مختص فیبوناچی اصلاحی قابل پیش‌بینی است.)

به عنوان مثال، در نمودار نماد خودرو، شاهد روندی نزولی هستیم. ابزار فیبوناچی بازگشتی را برای این روند نزولی رسم می‌کنیم. به وضوح در تصویر مشاهده می‌کنید که نمودار قیمتی به سطوح ۸/۶۱ و ۵۰ درصد فیبوناچی واکنش نشان داده و در واقع، هر از چند گاهی، برای مدتی کوتاه، جهت قیمت در خلاف جهت اصلیِ روند، حرکت کرده به این سطوح به عنوان سطوح مقاومتی، پولبک زده و مجدداً به روند نزولی خود ادامه داده‌است.

۴. پولبک به میانگین‌های متحرک

مووینگ اوریج‌ها نوعی سطوح حمایت و مقاومت داینامیک به شمار می‌آیند و دقیقاً مشابه حمایت و مقاومت‌های استاتیک عمل می‌کنند. اگر قصد دارید از میانگین‌های متحرک برای ورود به معامله استفاده کنید، دو استراتژی زیر می‌تواند مفید و قابل اجرا باشد:

در صورت شکسته شدن خط میانگین متحرک از پایین به سمت بالا، باید منتظر واکنش بازار باشید. با شکل‌گیری پولبک و تأیید شکست، احتمال افزایش قیمت وجود دارد و می‌توانید وارد معامله خرید شوید.

در صورت شکسته شدن خط میانگین متحرک از بالا به سمت پایین، باید منتظر واکنش بازار باشید. با شکل‌گیری پولبک و تأیید شکست، احتمال کاهش قیمت وجود دارد و می‌توانید وارد معامله فروش شوید.

چطور پولبک معتبر را تشخیص دهیم

پولبک‌های معتبر و مناسب، دارای ویژگی‌های خاصی هستند و دارا بودن این ویژگی‌ها، موجب تأیید شکل‌گیری پولبک و تعیین اعتبار آن می‌شود. این ویژگی‌ها عبارتند از:

شکسته شدن یک سطح حمایتی یا مقاومتی استاتیک یا داینامیک، قبل از شکل‌گیری پولبک

اولین عاملی که باعث شکل‌گیری یک پولبک می‌شود، شکسته شدن معتبر یک سطح مقاومتی یا حمایتی استاتیک یا داینامیک است.

افزایش حجم معاملات در حوالی سطوح حمایتی و مقاومتی

یکی ازمهم‌ترین نشانه‌ها، شکل‌گیری پولبک، افزایش پیدا کردن حجم معاملات در حوالی سطوح حمایتی و مقاومتی و شکسته شدن پرقدرت سطح مورد نظر با حجم معاملاتی ۲ تا ۳ برابر حجم میانگین ماه است.

حرکت کُند و ضعیف به عقب

پولبک در اثر شناسایی سود بخشی از فعالان بازار که پس از صعودها یا نزول‌های قوی، اقدام به فروش یا خرید می‌کنند، اتفاق می‌افتد. به عنوان مثال، پس از یک روند صعودی و شناسایی سود توسط بخشی از فعالان بازار، فشار عرضه بالا رفته و همین امر باعث به وجود آمدن پولبک می‌شود. از طرفی دیگر، در چنین شرایطی، اکثر معامله‌گران و سهامداران، روند فعلی را پایان یافته نمی‌دانند و همین امر موجب می‌شود که فشار عرضه، کند و ضعیف بوده و پولبک، ضعیف و بی‌جان شود. بنابراین، در مدت‌زمان کوتاهی، فشار عرضه کاهش یافته و خریداران جدید، نقدینگی‌های جدیدی را به بازار وارد می‌کنند که موجب ازسرگیری روند قیمتی خواهدشد.

کم‌حجم بودن پولبک

با توجه به توضیحاتی که در قسمت قبل گفته شد، علت کم‌حجم بودن پولبک‌ها، کم بودن میزان شناسایی سودها و اتمام آنها در مدت‌زمانی کوتاه است. بنابراین، یکی از نشانه‌های یک پولبک سالم و معتبر، کم‌حجم بودن آن است.

لازم به ذکر است که حجم معاملات بالا، در روند شکل‌گیری پولبک، می‌تواند نشانه برگشت روند و اتمام روند اصلی باشد. این حجمِ بالای معاملات نشان می‌دهد که اکثر معامله‌گرانِ بازار، روند را پایان‌یافته تشخیص داده‌ و در حال خروج از دارایی مورد نظر هستند.

به عنوان مثال، در نمودار قیمتیِ نماد خساپا شاهد روندی نزولی هستیم. میانگین متحرک ۲۰۰ روزه نمودار را رسم می‌کنیم. همان‌طور که مشاهده می‌کنید، قیمت توانسته میانگین متحرک را به سمت پایین قطع کند و پس از حرکتِ کوچکی در خلاف جهت روند اصلی (شکل‌گیری پولبک)، به حرکت در جهت روند اصلی خود ادامه دهد. همچنین، به وضوح مشاهده می‌شود که حجم معاملات سهم در زمان شکست میانگین متحرک، افزایش چشمگیری داشته و در زمان تشکیل پولبک، کاهش یافته است که اعتبار و سلامت پولبک را تأیید می‌کند.

اندیکاتور ATR

اندیکاتور ATR کاربردهای فراوانی در تحلیل کلاسیک دارد و در تشخیص پولبک نیز کمک‌کننده است. این اندیکاتور می‌تواند در تشخیص قدرت کندل‌های فعلی نمودار نسبت به کندل‌های قبلی، کمک‌کننده باشد. می‌دانید که پولبک باید حرکتی کند و ضعیف باشد. از طرفی، شکست یک روند، همواره با حجم معاملات بالا همراه است. بنابراین، با استفاده از اندیکاتور ATR می‌توانید بررسی کنید که قدرت شکست سطح، قوی‌تر بوده یا قدرت پولبکِ ایجادشده پس از شکست سطح. لازم به ذکر است که با این روش، از سالم بودن پولبک مطمئن خواهیدشد.

در صورتی که قدرت پولبک از قدرت شکسته شدن سطح حمایت یا مقاومت بیشتر باشد، باید تا حد امکان، وارد معامله نشد و احتیاط بیشتری کرد چون ممکن است شکست، کاذب بوده و معامله‌گران بسیاری را متحمل ضررهای سنگینی کند.

در نمودار قیمتی ارز مَتیک (MATIC) شاهدیم که اندیکاتور ATR نشان می‌دهد که قدرت شکست روند از قدرت پولبک بیشتر بوده و این مورد، مُهر تأییدی بر اعتبار پولبکِ شکل‌‌گرفته است.

سوالات متداول

آیا پولبک در بازار سهام هم دیده می‌شود؟

فرقی ندارد که شما در چه بازاری فعالیت می‌کنید. پولبک‌ها در تمامی بازار‌ها بخش مهمی از روند معاملات هستند.

چرا پولبک‌ها اتفاق می‌افتند؟

پولبک‌ها به علت رویدادهای مختلف شکل می‌گیرند. می‌توان گفت عامل اصلی شکل‌گیری آنها، عدم قطعیت خریداران و فروشندگان در مورد روند اصلی بازار است. این اتفاق موجب کاهش قیمت یک دارایی برای کوتاه‌مدت می‌شود و پس از گذشت این مدت‌زمان کوتاه، نمودار قیمتی، مجدداً به روند اصلی خود ادامه می‌دهد.

آیا همیشه باید منتظر شکل‌گیری پولبک بود؟

بر اساس تحقیقات توماس بولکوفسکی، معامله‌گری موفق، در بیش از ۵۸ درصد مواقع، شکسته شدن سطوح حمایت و مقاومت قیمتی، منجر به پولبک می‌شود. بنابراین، با شکسته شدن یک سطح، نباید انتظار پولبک داشت و لازم است تا تمامی جوانب برای ورود به یک معامله‌ی مطمئن، سنجیده شود.