کندل دوجی چیست
کندل دوجی نام بخشی از الگوهای کندلی یا شمعی است که در تحلیل تکنیکال کاربرد زیادی دارند. در کندل دوجی قیمت باز و بسته شدن سهم تقریبا با یکدیگر مساوی است و اغلب در الگوها به صورت ترکیبی ظاهر می‌شوند. کندل دوجی شبیه یک علامت مثبت است. با اینکه دوجی‌ها یک الگوی خنثی هستند، اما در گروه مهم‌ترین الگوهای کندلی قرار دارند.
کندل استیک دوجی زمانی شکل میگیرد که در یک تایم فریم زمانی قیمت باز و بسته شدن سهم تقریبا مساوی است و عموما نشان از وجود نااطمینانی و سردرگمی در بازار هستند.
هر کندل استیک در نمودار تکنیکال، تعدادی اطلاعات در تایم فریم مشخص خود شامل قیمت شروع کندل، بالاترین قیمت کندل، پایین‌ترین قیمت کندل و آخرین قیمت کندل استیک ارائه میدهد.
اگر قیمت باز و بسته شدن سهم بسیار به یکدیگر نزدیک باشد یا حتی هر دو یک قیمت باشند، شمع شکل گرفته را دوجی می‌نامند. بسته به اینکه بالاترین و پایین‌ترین قیمت دوجی چقدر از بدنه بسیار کوچک آن بالاتر یا پایین‌تر باشد، اندازه سایه‌های آن متفاوت خواهد بود.
در زبان ژاپنی، دوجی به معنای خطا یا اشتباه است و معطوف به نادر بودن شباهت زیاد قیمت باز و بسته شدن سهم است. براساس قیمت باز و بسته شدن سهم و شکل‌گیری سایه‌ها، دوجی به سنگ قبر، پایه بلند و سنجاقک تقسیم می‌شود.
چه زمانی اتفاق می‌افتد؟
کندل دوجی معمولا در انتهای یک روند صعودی یا در انتهای یک روند نزولی تشکیل می‌شود. این نوع کندل می‌تواند اخطاری برای بازگشت بازار باشد. به صورت کلی نباید سریع درباره دوجی‌ها تصمیم گرفت. بلکه باید منتظر ماند تا کندل دوجی به صورت کامل روی نمودار تشکیل شود، آن گاه به پیش‌بینی بازار پرداخت. معمولاً معامله گرهای محافظه‌کار بیشتر صبر می‌کنند تا با تشکیل کامل بهتر بتوانند موقعیت بازار را برای خود توصیف کنند.
این موضوع کمک میکند تا این معامله گرها ریسک کمتری را در معاملات خود متحمل شوند؛ بنابراین موضوع این که کندل دوجی چه زمانی رخ میدهد، می‌تواند در انتهای یک روند طولانی شارپ باشد که باید با احتیاط درباره آن تصمیم گیری کرد.
براساس تئوری حراج، دوجی نشان‌دهنده نوعی بی‌تصمیمی بین خریداران و فروشندگان است. همه با هم برابرند، پس قیمت به هیچ سمتی نمی‌رود و خریداران و فروشندگان سهم سردرگم هستند.
انواع کندل های Doji
کندل‌های دوجی انواع مختلفی دارند که هریک از آن‌ها می‌توانند موقعیت‌های خاصی را به معامله گر اعلام کنند. اگر بخواهیم برخی از رایج‌ترین کندل‌های دوجی را نام ببریم، موارد زیر در اولویت قرار دارند:
کندل دوجی استاندارد (فرفره)
فرفره یا همان Neutral Doji، قیمت آغاز، پایان، بالاترین و پایین‌ترین قیمت باهم اختلاف کمی دارند. به‌طوری‌که شبیه یک صلیب به نظر می‌رسد. این کندل شبیه کندل دوجی پایه‌بلند است، با این تفاوت که سایه‌های کوتاه‌تری دارد. از روی کندل دوجی استاندارد به تنهایی نمی توان درباره حرکت بازار نتیجه گیری کرد، بلکه باید به کندل های کناری آن توجه شود.
کندل دوجی پایه بلند
دوجی پایه بلند یا Long leg Doji فاقد بدنه است. یعنی سایه‌های آن بلند و معمولا برابر هستند. دوجی پایه بلند روی نمودار، برابر بودن قدرت خریداران و فروشندگان بازار را نشان میدهد. بدین شکل که قیمت ابتدا به سمت بالا یا پایین میرود و سپس تقریبا به همان میزان به سمت خلاف حرکت میکند و در نهایت در قیمت باز شدن کندل یا در نزدیکی آن بسته می شود. از روی این کندل می‌توان به ترید و عدم قاطعیت در تصمیم‌گیری معامله‌گران نیز پی‌برد.
اگر در نمودارهای بورس، کندل دوجی پایه‌بلند فاقد سایه بالایی یا پایینی باشد، نشان دهنده آن است که سهام در صف خرید یا فروش قرار دارد.
کندل دوجی سنجاقک
در کندل دوجی سنجاقک یا Dragonfly Doji ، سایه بالایی وجود ندارد یا خیلی کوتاه است، اما سایه پایینی بلندی مشاهده می‌شود. اگر کندل در انتهای یک روند نزولی تشکیل شود، از روی آن می‌توان به قدرت بالای خریداران در بازار پی‌برد. زیرا نشان میدهد که ابتدا فروشندگان قیمت را کاهش داده و سپس خریداران با قدرت بیشتری وارد شدن قیمت را به سمت بالا برده اند. اگر این کندل در یک روند صعودی ظاهر شود، یک سیگنال کاهش قیمت برای معامله گر خواهد بود، زیرا نشان دهنده این است که کم کم فروشندگان وارد بازار می شوند و قدرت خریداران رو به کاهش است.
به کندل دوجی سنجاقک، کندل دوجی اژدها هم گفته می‌شود؛ بنابراین هر کجا نام کندل دوجی اژدها را مشاهده کردید، به یاد دوجی سنجاقک بیفتید. باید توجه داشت که الگوی دوجی اژدها یا همان کندل دوجی سنجاقک به ندرت در نمودارها ظاهر می‌شود.
کندل دوجی سنگ قبر
در کندل دوجی سنگ قبر Gravestone Doji، برخلاف سنجاقک، سایه پایینی وجود ندارد یا بسیار کوتاه است، اما در عوض سایه بالایی بلندی وجود دارد. این الگو مانند اسمش ترسناک بوده و به معنای قدرت زیاد فروشندگان در بازار است. یعنی خریدار و تقاضا برای خرید وجود ندارد یا بسیار اندک است.
کندل دوجی سنگ قبر می‌تواند هم در روندهای صعودی و هم در روندهای نزولی ظاهر شود، اما معمولاً در انتهای بازارهای گاوی یا صعودی رخ میدهد که بیشتر معامله‌گران با مشاهده این کندل از خرید منصرف می‌شوند یا تصمیم به فروش میگیرند. اگر در انتهای روند نزولی صورت گیر می تواند نشان از کاهش قدرت فروشندگان باشد و همچنین ورود خریداران جدید به بازار که کم کم قدرت را از دست فروشندگان میگیرند و بازار روند صعودی تازه ای به خود میگیرد.
محدودیت‌های دوجی
به‌تنهایی کندل دوجی یک الگوی خنثی است که اطلاعات کمی را فراهم میکند. علاوه بر آن دوجی یک رخداد متداول نیست و در بازارهایی اهمیت دارد که تعداد زیادی از شمع‌های دوجی وجود ندارند. بنابراین دوجی یک ابزار قابل اعتماد برای در نظر گرفتن موضوعاتی نظیر بازگشت قیمت نیست. وقتی این اتفاق می‌افتد، همیشه نیز قابل اعتماد نیست.
اندازه سایه بالا و پایین دوجی که تایید کننده وقوع آن است، گاهی موجب می‌شود که نقطه ورود به معامله تا محدوده حدضرر فاصله زیادی داشته باشد. پس بهتر است معامله‌گران یا جای بهتری را برای انتخاب حدضرر بیابند یا از انجام معامله صرف نظر کنند تا موقعیت بهتری برای معامله نصیب‌شان شود.
سوالات متداول
دوجی به چه معناست؟
در زبان ژاپنی، دوجی به معنای خطا یا اشتباه است. این مفهوم اشاره به نادر بودن شباهت زیاد قیمت باز و بسته شدن سهم دارد.
کندل استیک دوجی چه زمانی شکل میگیرد؟
کندل استیک دوجی زمانی شکل میگیرد که در یک تایم فریم زمانی قیمت باز و بسته شدن سهم تقریبا مساوی است و عموما نشان از وجود نااطمینانی و سردرگمی در بازار هستند.
آیا دوجی الگوی برگشتی است؟
اگرچه کندل دوجی می‌تواند نشان‌دهنده‌ی تغییر جهت قیمت باشد، اما همچنین می‌تواند الگویی برای ادامه‌ی روند فعلی باشد. در این حالت، قیمت‌ها حول و حوش مقدار فعلی خود نوسان می‌کنند. دوجی سنگ قبر و دوجی حلق آویز نسبت به دوجی ساده، نشان‌دهنده‌ی قوی‌تری برای برگشت قیمت هستند.
