احراز هویت یا KYC چیست

اصطلاح KYC Verification به مرحله‌ای گفته می‌شود که در آن اطلاعات و اسناد مشتری به‌صورت دقیق مورد راستی‌آزمایی قرار می‌گیرند. در واقع، پاسخ به این سؤال که KYC Verification چیست را می‌توان در این جمله خلاصه کرد: «تأیید صحت اطلاعاتی که مشتری برای KYC ارائه داده است.»

AML و KYC برای صرافی‌های رمزارز به چه معناست

AML چیست

اصطلاح «ضد پول شویی» یا AML به مجموعه‌ای از رویه‌ها و مقررات قانونی اشاره دارد که برای شناسایی و جلوگیری از سود حاصل از فعالیت‌های غیرقانونی وجود دارد. این قوانین شامل مواردی مانند تجارت کالاهای غیرقانونی، فرار مالیاتی، دستکاری بازارها و پولشویی وجوه غیرقانونی می‌شود.

برای جلوگیری از گسترش جهانی این فعالیت‌ها، نهادهای نظارتی، موسسات مالی را مجبور می‌کنند تا بررسی‌های لازم را روی مشتریان خود انجام دهند و مشتریان و معاملات مشکوک را شناسایی کنند و گزارش دهند.

همانطور که صنعت کریپتو در حال تکامل است، واضح است که ارزهای مجازی، راهی جدیدی برای تخلفات مالی را به وجود می‌آورند؛ جنایتی که در آن مجرمان از فناوری برای پولشویی و پوشش مجازی ردیابی استفاده می‌کنند.

این امر به‌ویژه در وب‌سایت‌های قمار ارزهای دیجیتال، پلتفرم‌های «میکسر» رمزنگاری پولشویی (مانند Coinmixer، DarkLaunder، و Chipmixer) و صرافی‌ها وجود دارد.

تا پایان ژوئیه ۲۰۲۱، دزدی‌ها، هک‌ها و کلاهبرداری‌های بزرگ کریپتو به ۶۸۱ میلیون دلار رسید. این موضوع روش‌های پیشگیرانه قوی‌تری را برای جلوگیری از جرایم مالی در بخش رو به رشد کریپتو ایجاد می‌کند. مقررات ضد پولشویی ارزهای دیجیتال اولین قدم در این زمینه است.

CFT در کجا قرار می‌گیرد

CFT مخفف عبارت Combating the Financing of Terrorism است. در حالی که رویه‌های AML با جابجایی کلی پول مربوط به فعالیت‌های غیرقانونی سروکار دارد، CFT بر جلوگیری از جابجایی پول مربوط به‌ تروریسم متمرکز است. این فرایند شامل مسدود کردن معاملات با هدف پیشبرد اهداف تخریب‌گرانه و خشونت‌آمیز انجام می‌شود.

متأسفانه، ارز دیجیتال راه جدیدی برای تأمین مالی خرابکاران ایجاد می‌کند که به دلیل ظرفیت آن برای‌ تراکنش‌های ساده برون مرزی مورد استقبال است. جایی که تمایل به‌تراکنش‌های بین‌المللی ارزان از موهبت ارز دیجیتال است، این چاله‌ای است که پولشویی مجازی و تأمین مالی فعالیت‌های مخرب را ممکن می‌سازد. به همین دلیل، در اواخر سال ۲۰۱۸، مجلس نمایندگان ایالات متحده لایحه‌ای را منتشر کرد که بر اساس آن یک کارگروه رمزنگاری برای مبارزه با گروه‌های خرابکار با استفاده از رمزارز ایجاد شود.

تفاوت KYC با AML چیست

KYC و AML هر دو فرآیندهایی هستند که برای مبارزه با جرائم مالی مانند پولشویی و تامین مالی تروریسم استفاده می‌شوند، اما با یکدیگر تفاوت‌های کلیدی دارند:

KYC (Know Your Customer)

هدف: احراز هویت و شناسایی مشتریان برای جلوگیری از فعالیت‌های غیرقانونی در معاملات مالی

مخاطب: کسب و کارهایی که با مشتریان معامله می‌کنند، مانند بانک‌ها، صرافی‌های ارز دیجیتال، موسسات مالی

مراحل: جمع آوری اطلاعات، بررسی و تایید اطلاعات، ارزیابی ریسک، تایید نهایی

تمرکز: پیشگیری از فعالیت‌های غیرقانونی در مراحل اولیه معامله

AML (Anti-Money Laundering)

هدف: شناسایی و گزارش تراکنش‌های مشکوک به پولشویی

مخاطب: موسسات مالی، نهادهای دولتی، ناظران مالی

مراحل: گزارش تراکنش‌های مشکوک، بررسی تراکنش‌ها، تحقیقات، مسدود کردن حساب‌ها، گزارش به مقامات

تمرکز: شناسایی و متوقف کردن فعالیت‌های پولشویی در حال انجام

به طور خلاصه، KYC بر روی “شناخت مشتری” تمرکز دارد، در حالی که AML بر روی “مبارزه با پولشویی” تمرکز دارد. KYC فرآیندی پیشگیرانه است که برای جلوگیری از فعالیت‌های غیرقانونی در مراحل اولیه معامله استفاده می‌شود، در حالی که AML فرآیندی فعال است که برای شناسایی و متوقف کردن فعالیت‌های پولشویی در حال انجام استفاده می‌شود.

هر دو KYC و AML برای ایجاد یک سیستم مالی امن و شفاف ضروری هستند. در برخی موارد، KYC و AML ممکن است با هم همپوشانی داشته باشند. به عنوان مثال، زمانی که یک کسب و کار تراکنش مشکوکی را شناسایی می کند، ممکن است علاوه بر گزارش آن به مقامات، اقدامات KYC اضافی را برای بررسی بیشتر مشتری انجام دهد.

فرایند kyc چیست (مراحل kyc)

مراحل KYC به طور کلی به شرح زیر است:

۱- جمع آوری اطلاعات

اطلاعات هویتی: نام کامل، تاریخ تولد، آدرس، شماره تلفن، شماره ملی یا گذرنامه

اطلاعات مربوط به محل سکونت: آدرس محل سکونت، سند اثبات سکونت (مانند قبض آب یا برق)

اطلاعات مربوط به شغل: نام شغل، نام کارفرما، آدرس محل کار

اطلاعات مربوط به منبع درآمد: فیش حقوقی، صورتحساب بانکی، مدارک مربوط به مالکیت دارایی

اطلاعات مربوط به سابقه معاملاتی: صورتحساب‌های بانکی، گزارش معاملات بورس

۲- تأیید هویت

تأیید هویت از طریق مدارک: بررسی اصالت مدارک ارائه شده توسط مشتری

تأیید هویت از طریق بیومتریک: استفاده از روش‌هایی مانند اسکن اثر انگشت یا چهره برای تأیید هویت

۳- ارزیابی ریسک

ارزیابی سطح خطر پولشویی و تامین مالی تروریسم مرتبط با مشتری

تعیین اقدامات کنترلی لازم برای مدیریت ریسک

۴- نظارت مداوم

رصد فعالیت‌های مشتری برای شناسایی هرگونه فعالیت مشکوک

به روز رسانی اطلاعات مربوط به مشتری در صورت لزوم

مراحل kyc ممکن است بسته به نوع مشتری و نوع کسب و کار یا موسسه مالی کمی متفاوت باشد. رعایت کامل مراحل kyc برای جلوگیری از فعالیت‌های غیرقانونی و محافظت از سیستم مالی ضروری است.

قوانین و مقررات مرتبط با KYC

سازمان‌های نظارتی مانند FINRA در آمریکا، مجموعه‌ای از مقررات را برای اجرای درست KYC تعریف کرده‌اند:

• قانون ۲۰۹۰: الزام کارگزاران به بررسی دقیق اطلاعات مشتری در زمان افتتاح و نگهداری حساب
• قانون ۲۱۱۱: الزام مشاوران مالی به ارائه‌ی پیشنهادهایی که متناسب با وضعیت مالی و ریسک‌پذیری مشتری باشد

این مقررات نشان می‌دهند که KYC فقط یک الزام فنی نیست، بلکه بُعد اخلاقی و مسئولیت‌پذیری در برابر مشتری نیز دارد. اجرای صحیح KYC نه‌تنها به جلوگیری از جرائم مالی کمک می‌کند، بلکه اعتماد مشتریان و اعتبار جهانی پلتفرم‌ها را نیز افزایش می‌دهد.

چرا KYC برای مبادلات رمزارزی مهم است؟

پولشویی در سراسر جهان افزایش یافته است و حدود ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی را تشکیل می‌دهد. اجرای فرآیندهایی مانند KYC به موسسات مالی کمک می‌کند تا این همه گیری بین المللی کنترل کنند. اما چرا KYC به ویژه برای مبادلات رمزارزی مفید است؟

به همین دلیل است که اکثر صرافی‌هایی فقط و فقط خدمات رمزارز ارائه می‌دهند، دسترسی شهروندان آمریکایی را به خدمات خود مسدود می‌کنند. این بدان معناست که این مبادلات باید KYC را پیاده سازی کنند.

برای مثال HitBTC را در نظر بگیرید؛ این صرافی محبوب، کاربران را ملزم به ارائه هیچ گونه فرآیند تأیید هویت نمی‌کند. کاربران می‌توانند بدون نیاز به انجام هر نوع KYC، ارزهای دیجیتال را سپرده گذاری و معامله کنند. HitBTC به کاربران این امکان را می‌دهد که خود را تأیید کنند و به آنها توصیه می‌کند که این کار را انجام دهند تا «از روند تایید نهایی در آینده جلوگیری کنند».

Huobi Global یکی دیگر از صرافی‌های برتر رمزارزی است که به KYC نیاز ندارد. با این حال، برای برداشت مقادیر بیشتری از ارزهای دیجیتال، کاربران باید خود را تأیید کنند.

KYC اعتماد و شفافیت را با مشتریان ایجاد می‌کند

برای اینکه ارزهای دیجیتال به سطح پذیرش انبوه برسند و بازار سنتی را بگیرند، باید اعتماد وجود داشته باشد. از آنجایی که ارزهای مجازی و صرافی‌ها سابقه هک دارند، اعتماد مشتریان جدید به ارزهای دیجیتال سخت جلب می‌شود. برای اینکه صرافی‌ها کار کنند، مردم نیاز به معامله کوین دارند و برای معامله کوین، مشتریان باید اعتماد کنند که پولشان امن است.

با اجرای رویه‌های KYC، صرافی‌ها می‌توانند قابل اعتماد بودن را به کاربران جدید نشان دهند. سیستم‌های تأیید هویت نه تنها به صرافی‌ها کمک می‌کند تا بدانند چه کسی از خدمات آنها استفاده می‌کند، مجرمان را از مشتریان قانونی جدا می‌کند، بلکه باعث ایجاد مشتریان قابل اعتماد نیز می‌شود.

برای یک متقاضی جدید، دانستن اینکه اقدامات KYC در حال انجام است به او کمک می‌کند تا بداند که مجرمان به صرافی دسترسی ندارند. این امر به ویژه برای مبادلات همتا به همتا که در آن کاربران با یکدیگر تجارت می‌کنند، مهم است.

صرافی‌ها و کیف‌پول‌های ارزهای دیجیتال، جایگزین مناسبی برای خدمات عادی بانکی هستند. برای نزدیک به ۲ میلیارد نفر در جهان بدون بانک، صرافی‌های رمزنگاری امکان دسترسی به خدماتی را فراهم می‌کنند که قبلاً غیرقابل دسترسی هستند. با این حال، بدون AML و KYC موثر، صرافی‌ها نمی‌توانند به این بازار بزرگ دسترسی داشته باشند، زیرا این مشتریان بالقوه نسبت به امنیت پول خود احساس ناراحتی می‌کنند.

KYC خطر جرایم مالی را کاهش می‌دهد

برچسب جرم مالی طیف گسترده‌ای از فعالیت‌های غیرقانونی را پوشش می‌دهد؛ همه چیز از کلاهبرداری مالیاتی گرفته تا رشوه و فساد و تامین مالی فعالیت‌های خرابکارانه تا هک‌های بانکی آنلاین. در سطح جهان، جرایم مالی بین ۱.۴ تا ۳.۵‌تریلیون دلار در سال هزینه دارد. از این میزان، حدود ۲ ‌تریلیون دلار در حال شستشو است.

در بازار کریپتو، صرافی‌ها در معرض جرایم مالی بزرگ هستند. در سال ۲۰۱۹، ۴.۲۶ میلیارد دلار از کاربران و صرافی‌های ارزهای دیجیتال به سرقت رفت. هنگامی که کاربران مخرب در صرافی‌ها ورود پیدا می‌کنند مسیری را برای هک، کلاهبرداری و فیشینگ باز می‌کنند.

مثال سرقت BITpoint را در نظر بگیرید که در آن هکرها ۳۲ میلیون دلار از کیف پول‌های داغ صرافی سرقت کردند. از طرف دیگر، ۴۰ میلیون دلار بیت کوین را در نظر بگیرید که در هک سیستم بایننس به سرقت رفته است. در هر دو مورد، فرآیندهای KYC می‌توانستند این هکرها را قبل از حضور در داخل شناسایی کنند.

با مطالعه KYC چیست متوجه خواهیم شد که رویه‌های KYC با شناسایی و تأیید کاربران، احتمال وقوع جرم مالی را کاهش می‌دهند. این کار مجرمان شناخته شده و نامزدهای پرخطر را از بین می‌برد، بنابراین احتمال فعالیت غیرقانونی از طریق صرافی یا کیف پول را کاهش می‌دهد.

KYC اعتماد و اطمینان را بین مشتریان ایجاد می‌کند

پلتفرم‌های معاملاتی همتا به همتا با این ساسیت کار می‌کنند که مشتریان را قادر می‌سازد تا ارزهای دیجیتال را بین خود مبادله کنند. برای استفاده مشتریان از این خدمات، باید به سایر کاربران اطمینان و اعتماد داشته باشند. اگر صرافی مملو از هنرمندان کلاهبردار، مجرمان و هکرها باشد، کاربران معامله با یکدیگر را متوقف می‌کنند.

پلتفرم‌های همتا به همتا مکانی آسان برای کلاهبرداری از کاربران هستند. معامله گران بدشانس می‌توانند قربانی کلاهبرداری‌های استرداد هزینه،‌ترفندهای پول کثیف، مهندسی اجتماعی و موارد دیگر شوند. از این نظر، KYC اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا کاربران پرخطر را شناسایی می‌کند و جرم را ریشه کن می‌کند.

KYC به تثبیت بازار کریپتو کمک خواهد کرد

جمال الهندی، سرپرست سابق FinCEN، بر اهمیت انطباق AML برای تثبیت مبادلات رمزارزی در سال آینده تاکید کرد. از آنجایی که بسیاری از موانع پذیرش انبوه حول محور بی اعتمادی می‌چرخند، برنامه‌های مستحکم‌تر AML تنها می‌توانند برای نشان دادن صرافی‌ها به عنوان موجودیت‌های قانونی عمل کنند.

برای اینکه مشتریان واقعاً به یک سیستم اعتماد کنند، باید بدانند که سیستم در حال ارزیابی خطرات برای محافظت از کاربران خود است. برنامه‌های KYC ارزیابی ریسک فعال را از سوی صرافی‌ها نشان می‌دهند و به تثبیت بازار از طریق افزایش اعتماد و در نتیجه استفاده کمک می‌کنند.

KYC صرافی‌ها و خدمات نگهداری را مطابقت می‌دهد

هزینه عدم انطباق با مقررات رمزارزی AML بسیار سنگین است. در دو سال گذشته جریمه‌های بسیار بالایی برای مؤسسات مالی که مقررات AML را رعایت نمی‌کنند، اعمال شده است.

در ایالات متحده، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری (OFAC) عدم انطباق را به عنوان یک خطر جدی برای امنیت ملی در نظر می‌گیرد، زیرا به پولشویی دعوت می‌کند که به اقتصادها آسیب می‌رساند و فعالیت‌های مجرمانه را تقویت می‌کند.

به همین دلیل، تحریم‌های عدم رعایت جدی است. اشخاصی که این قانون را رعایت نمی‌کنند می‌توانند با جریمه‌های جنایی تا ۲۰ میلیون دلار، مجازات‌های زندان تا ۳۰ سال و همچنین مجازات‌های مدنی تا ۶۵۰۰۰ دلار در هر تخلف مواجه شوند.

بر اساس AMLD5، صرافی‌های فیات به کریپتو و کیف‌پول‌های حافظ غیر منطبق با جریمه‌ای تا ۲۰۰۰۰۰ یورو برای هر تخلف در نظر گرفته شده است.

با دانستن KYC چیست می‌توان رویه‌های صحیح KYC و AML را اجرا کرد تا نهادها از خود در برابر این جریمه‌های هنگفت ناشی از انطباق محافظت ‌کنند.

آیا اعمال KYC اجباری است

انطباق با AML برای مبادلات ارزهای دیجیتال و خدمات نگهبانی اجباری شده است. این بدان معناست که رویه‌های مؤثر KYC باید وجود داشته باشد.

Kyc در ایران چطور اجرا می‌شود

احراز هویت مشتریان از طریق دریافت کد ملی، کارت ملی، شناسنامه و سایر مدارک شناسایی معتبر، ساده‌ترین راه احراز هویت مشتری است که در ایران پیاده‌سازی شده است. به جز این‌ها، احراز هویت الکترونیکی و امضای دیجیتال ، از مهم‌ترین روش‌های kyc هستند که در حال حاضر در ایران پیاده‌سازی شده‌اند.

با احراز هویت الکترونیک مشتری، امکان جعل هویت تا حد زیادی کاهش یافته و به این ترتیب، از سواستفاده‌ها و کلاه‌برداری‌های بسیاری در فضای دیجیتال جلوگیری می‌شود.

امضای دیجیتال نیز یکی دیگر از روش‌هایی است که می‌توان آن را در راستای اجرای kyc دانست. از آنجا که یکی از مراحل دریافت امضا دیجیتال احراز هویت می‌باشد، این امضا از جعل هویت جلوگیری می‌کند و علاوه‌بر آن، امنیت اسناد دیجیتال و مبادلات مالی الکترونیکی را تا حد چشمگیری افزایش می‌دهد.

kyc در ایران در چه بخش هایی اجرایی شده است

در ایران، اجرای KYC به طور کامل و یکپارچه در تمام بخش‌های مالی و بانکی وجود ندارد. با این حال، در برخی از بخش‌ها مانند :

صرافی‌های ارز دیجیتال: صرافی‌های ارز دیجیتال موظف به اجرای KYC برای مشتریان خود هستند. این به دلیل ماهیت غیرمتمرکز ارزهای دیجیتال و پتانسیل استفاده از آنها برای پولشویی و تامین مالی تروریسم است.

بانک‌ها: برخی از بانک‌ها به طور اختیاری KYC را برای مشتریان خود اجرا می‌کنند. این کار به منظور افزایش امنیت و جلوگیری از فعالیت‌های مشکوک انجام می‌شود.

موسسات اعتباری: برخی از موسسات اعتباری نیز KYC را برای اعطای وام یا سایر خدمات مالی به مشتریان خود اجرا می‌کنند.

با وجود چالش‌ها، تلاش‌هایی برای ارتقای اجرای KYC در ایران در حال انجام است. در سال ۱۳۹۹، مرکز مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم بخشنامه‌ای را برای الزام صرافی‌های ارز دیجیتال به اجرای KYC صادر کرد. همچنین، برخی از بانک‌ها و موسسات مالی به طور داوطلبانه در حال ارتقای فرآیندهای KYC خود هستند.

انتظار می‌رود که با توجه به تعهدات بین‌المللی ایران برای مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم، اجرای KYC در سال‌های آینده به طور کامل‌تر و جامع‌تر در ایران اجرا شود.